FAQ: เหตุใดหลักสูตรวิทยาการคำนวณ จึงอยู่กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์?

ก่อนหน้านี้ “วิชาคอมพิวเตอร์” อยู่ในกลุ่มสาระการงานพื้นฐานอาชีพ เพราะมุมมองในสมัยนั้นคือวิชานี้เป็นการเรียนโปรแกรมประยุกต์ และใช้งานในสำนักงาน (โปรแกรมตระกูล Office ทั้งหลาย) โตขึ้นใครอยากทำงานโดยใช้คอมพิวเตอร์เป็นก็มาเรียนวิชานี้ เหมือนที่มีวิชาจำพวกคหกรรม เกษตรกรรม หัตถกรรม ซึ่งล้วนมีประโยชน์ในการประกอบอาชีพทั้งนั้น

มุมมองเช่นนั้น กล่าวได้ว่า ถูกต้องเหมาะสมในยุคหนึ่งที่คอมพิวเตอร์จัดเป็นเครื่องมือหากิน ใครอยากทำกินด้วยวิธีนี้ก็จงมาเรียน ใครไม่สนอาชีพนี้ก็ไม่ต้องเรียน และที่สำคัญ ไม่ต้องเรียนเขียนโปรแกรมเพราะยังไม่ถึงเวลา ถ้าสนใจโตขึ้นก็ค่อยเรียน

ในกาลต่อมา โลกเริ่มเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว มีอาจารย์กลุ่มหนึ่งมีวิสัยทัศน์* มองเห็นอนาคตว่าต่อไปคอมพิวเตอร์มันจะไม่ใช่แค่เป็นเครื่องมือหากินของใครบางคน แต่จะเป็นอุปกรณ์พื้นฐานที่มีอยู่ทุกบ้าน ทุกหน่วยงาน ทุกบริษัท และไม่ใช่แค่นั้น คอมพิวเตอร์อาจจะมีอยู่ในมือของทุกคน ไปกับเราทุกที่ตั้งแต่ห้องประชุม ห้องนอน ห้องน้ำ ดังนั้นเราต้องเตรียมเด็กให้พร้อมที่จะโตขึ้นมาในโลกแบบนี้ ความคิดเหล่านี้ในปัจจุบันฟังดูธรรมด๊าธรรมดา แต่ลองจินตนาการว่าเมื่อ 20 ปีที่แล้ว ถ้ามีคนพูดเช่นนี้ เขาจะถูกมองอย่างไรบ้าง? และนั่นคือสิ่งที่ผู้บุกเบิกหลักสูตรในยุคแรกต้องเผชิญครับ

ดังนั้นการจูงใจให้ผู้มีอำนาจในกระทรวงยอมเปลี่ยนแปลงแบบสั่นสะเทือนเลือนลั่นเช่นนี้ จึงเป็นไปได้ยากยิ่งในยุคที่ยังไม่มี smartphone คอมพิวเตอร์ยังเป็นจอ CRT อินเทอร์เน็ตยังเล่นผ่านโมเด็มเสียงดังติ๊ดตี่ติ๊ดตี่ติ๊ดติดตี่… ดังนั้น หลักสูตรก็ยังคงอยู่ในกลุ่มการงานพื้นฐานอาชีพต่อไป แต่บางทีผู้ผลักดันหลักสูตรก็ทำได้สำเร็จทีละก้าวเล็กๆ เช่นการบรรจุเนื้อหาการเขียนโปรแกรมไปเป็นวิชาพื้นฐานในระดับมัธยม (หลักสูตรปี ​2541) ส่วนการผลักดันให้เปลี่ยนกระบวนทรรศน์ของวิชานี้เป็นวิทยาศาสตร์ ยังไม่เป็นผลสำเร็จ

จนกระทั่งปี 2560 สิ่งที่ผู้ผลักดันหลักสูตรทำนายไว้ มันเกิดขึ้นหมดทุกอย่างจนเกินคาดคิด เทคโนโลยีมีอิทธิพลสูงต่อสังคม จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องแก้หลักสูตร แม้ว่าการผลักดันหลักสูตรผ่านกระทรวงจะยังคงเป็นไปได้ยาก แต่หลายฝ่ายก็พยายามผลักดัน ไม่ว่าจะเป็น ผอ. สสวท. และท่าน รมต. ในขณะนั้น ท่านเคยทำงานด้านการศึกษาในอังกฤษ จึงรู้จักหลักสูตร Computing ในอังกฤษ และเห็นว่าเมืองไทยควรมีบ้าง จึงได้เกิดการร่างหลักสูตรขึ้นใหม่ในที่สุด และโอนย้ายมาอยู่ในกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ได้สำเร็จ

ผนวกเดช สุวรรณทัต / 30 ก.ค. 2562

หมายเหตุ

  • ผู้ที่มีบทบาทสำคัญ และเป็นผู้นำในผลักดันหลักสูตรนี้ คือ รศ. ยืน ภู่วรวรรณ
  • ร่างคำตอบนี้จัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการสนทนากับคุณกล้า สมุทวณิช ในรายการ podcast กล้าคุย https://www.pongkoiim.com/go/?p=371
  • ความคิดเห็นในบทความนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความคิดเห็นขององค์กรใด
  • อ้างอิง https://www.pongkoiim.com/go/?p=223